Self Assessment vs PAYE khác nhau gì?

Hiểu rõ mình thuộc diện PAYE hay cần làm Self Assessment giúp tránh sai sót trong nghĩa vụ khai thuế, vốn có thể dẫn đến phạt nếu không tuân thủ đúng hạn.

PAYE dành cho ai

Áp dụng cho hầu hết nhân viên làm công ăn lương tại một công ty — thuế được công ty tự động khấu trừ và nộp thay hàng tháng trước khi trả lương, người lao động không cần tự khai báo trong hầu hết trường hợp.

Self Assessment dành cho ai

• Người tự kinh doanh (self-employed) hoặc là director của công ty riêng.
• Người có thu nhập từ nhiều nguồn khác nhau (như cho thuê nhà, đầu tư) cần khai báo riêng.
• Người có thu nhập cá nhân vượt một số ngưỡng nhất định theo quy định.

Thời hạn nộp Self Assessment

Self Assessment có thời hạn khai báo và nộp thuế nghiêm ngặt hàng năm — nộp trễ có thể bị phạt tự động dù không có nghĩa vụ thuế phát sinh thêm, nên cần tuân thủ đúng lịch trình.

Có thể phải làm cả hai cùng lúc

Một số người vừa làm công ăn lương (chịu PAYE) vừa có thu nhập phụ từ kinh doanh riêng hoặc cho thuê nhà (cần Self Assessment) — trong trường hợp này cần thực hiện cả hai nghĩa vụ khai thuế song song.

Câu hỏi thường gặp

Nhân viên công ty có bao giờ cần làm Self Assessment không?

Có thể, nếu có thêm thu nhập phụ đáng kể ngoài lương chính hoặc thu nhập cá nhân vượt ngưỡng quy định cần khai báo riêng.

Không nộp Self Assessment đúng hạn có hậu quả gì?

Thường bị phạt tự động ngay cả khi không có thuế phải đóng thêm, và mức phạt tăng dần theo thời gian trễ hạn — nên tuân thủ đúng thời hạn dù hồ sơ đơn giản.