Kế hoạch biến di sản thành nhà ở: Giải pháp mới cho khủng hoảng nhà tại Anh

Trong bối cảnh Anh Quốc đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nhà ở nghiêm trọng, một nhóm nghị sĩ lưỡng đảng đã đưa ra đề xuất táo bạo: biến những tòa nhà cũ, bị bỏ hoang hoặc ít được sử dụng thành các khu dân cư mới. Sáng kiến này không chỉ nhằm giải quyết nhu cầu nhà ở cấp bách mà còn hướng tới bảo tồn di sản kiến trúc phong phú của đất nước.

Tiềm năng lớn từ những công trình bị lãng quên

Theo một báo cáo mới được Ủy ban Văn hóa, Truyền thông và Thể thao Hạ viện Anh công bố vào thứ Hai, việc tái sử dụng các công trình di sản có thể đóng góp đáng kể vào mục tiêu xây dựng nhà ở của chính phủ. Ước tính từ Historic England, một cơ quan công lập chuyên bảo tồn di sản, cho thấy khoảng 670.000 căn nhà có thể được tạo ra từ việc hồi sinh các tòa nhà cũ. Con số này chiếm gần một nửa trong mục tiêu 1,5 triệu căn nhà mà Đảng Lao động đặt ra đến năm 2029. Ủy ban nhấn mạnh rằng việc chuyển đổi các công trình di sản thành nhà ở không còn là một ý tưởng 'ngách' hay 'ngoại vi', mà là một phương pháp quan trọng và chưa được công nhận đúng mức để giải quyết tình trạng thiếu nhà ở cấp tính trên toàn quốc. Điều này mở ra một hướng đi đầy hứa hẹn, không chỉ giúp cung cấp chỗ ở mà còn thổi luồng sinh khí mới vào những công trình lịch sử đang dần mai một.

Đề xuất chính sách và khuyến khích tài chính

Báo cáo của Ủy ban, được xây dựng sau 18 tháng nghiên cứu kỹ lưỡng, đề xuất một 'chương trình di sản thành nhà ở' (heritage-to-housing scheme), tương tự như sáng kiến nhà ở 1 euro của Ý, nhằm khuyến khích việc tái sử dụng các tòa nhà cũ. Bên cạnh đó, các nghị sĩ cũng kêu gọi chính phủ xem xét áp dụng các ưu đãi thuế, đặc biệt là giảm thuế VAT có mục tiêu cho việc bảo trì các tòa nhà được xếp hạng di sản (listed buildings) – những công trình có ý nghĩa lịch sử hoặc kiến trúc đặc biệt và được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt tại Anh. Đây là một điểm quan trọng, vì các nhà lãnh đạo nhà thờ cũng đã bày tỏ lo ngại rằng quỹ mới dành cho việc duy trì các địa điểm thờ cúng, 'places of worship renewal fund', cần phải hào phóng hơn và bao gồm việc hoàn thuế VAT tự động cho một số hạng mục sửa chữa, như chương trình trước đây. Ủy ban cũng cảnh báo rằng nguồn tài trợ hiện tại để giúp duy trì các công trình di sản đang bị phân mảnh, gây khó khăn cho công tác bảo tồn.

Thách thức về kỹ năng và vai trò của chính phủ

Một trong những rủi ro nghiêm trọng nhất đối với việc bảo vệ di sản kiến trúc của Vương quốc Anh về lâu dài là tình trạng thiếu hụt kỹ năng xây dựng di sản chuyên biệt. Các nghị sĩ nhận định rằng cần có các lộ trình đào tạo rõ ràng để đảm bảo các nghề thủ công và kỹ năng chuyên môn về di sản được duy trì và phát triển. Bà Dame Caroline Dinenage, Chủ tịch Ủy ban, một nghị sĩ Đảng Bảo thủ, nhấn mạnh rằng 'các tòa nhà cũ và những dấu tích khác của quá khứ đóng vai trò kinh tế quan trọng'. Ngoài ra, Ủy ban cũng kêu gọi chính phủ phải đi đầu trong việc bảo vệ các công trình di sản bằng cách cải tạo những tài sản công thuộc sở hữu nhà nước đang xuống cấp, chẳng hạn như nhà tù cũ và các căn cứ quân sự. Điều này không chỉ thể hiện cam kết của chính phủ mà còn tạo ra tiền lệ tốt cho các chủ sở hữu khác.