Thuế thu nhập hàng tháng cho người tự doanh tại Anh: Đề xuất mới gây lo ngại

Cơ quan Thuế và Hải quan Anh (HMRC) đang xem xét một đề xuất có thể thay đổi đáng kể cách thức đóng thuế của hàng triệu người tự kinh doanh, người làm nghề tự do và chủ nhà tại Vương quốc Anh. Theo kế hoạch đang được tham vấn, những đối tượng này có thể phải nộp thuế thu nhập hàng tháng, thay vì hai lần mỗi năm như hiện tại, dựa trên thu nhập ước tính từ năm trước.

Đề xuất thay đổi cơ chế đóng thuế

Hiện tại, nhiều người tự kinh doanh (self-employed), người làm nghề tự do (freelancers) và chủ nhà (landlords) tại Anh nộp thuế thu nhập thông qua hệ thống "payments on account" (thanh toán tạm ứng), thường là hai lần mỗi năm vào tháng 1 và tháng 7. Số tiền này được tính toán dựa trên lợi nhuận đã khai báo trong kỳ tính thuế trước đó. Tuy nhiên, HMRC đang nghiên cứu một phương án mới, theo đó nghĩa vụ thuế sẽ được dự báo cho cả năm tài chính sắp tới dựa trên thu nhập của năm trước, sau đó chia nhỏ thành các khoản khấu trừ hàng tháng. Mặc dù chi tiết cụ thể về ngưỡng thu nhập áp dụng cho đề xuất này vẫn chưa được công bố, nhưng một ví dụ được nêu ra cho thấy, nếu một cá nhân có thu nhập đã khai báo là 30.000 bảng Anh, họ có thể phải đối mặt với khoản thanh toán 290 bảng mỗi tháng. Đề xuất này được cho là một phần trong kế hoạch của Đảng Lao động (Labour Party) nếu họ lên nắm quyền.

Những lo ngại về dòng tiền và tính chính xác

Đề xuất này đã ngay lập tức vấp phải những lo ngại sâu sắc từ các chuyên gia tài chính và kế toán. Bà Zena Hanks từ công ty kế toán Saffery nhận định rằng, đối với những người tự kinh doanh, sự thay đổi này sẽ gây ra "sự gián đoạn lớn đối với dòng tiền". Bà thừa nhận nguyên tắc cơ bản của việc nộp thuế gần hơn với thời điểm nhận thu nhập là hợp lý, nhưng nhấn mạnh rằng "không dễ dàng dự đoán thu nhập trong tương lai". Bà Hanks cũng chỉ ra một vấn đề tiềm ẩn: "HMRC hoàn trả tiền là điều tốt, nhưng người nộp thuế có thể phải đóng nhiều thuế hơn vào thời điểm doanh nghiệp của họ đang gặp áp lực." Điều này đặc biệt đúng với những người có thu nhập không ổn định. Ông Joseph Adunse từ công ty thuế Moore Kingston Smith cũng bày tỏ quan ngại tương tự: "Bạn sẽ gặp phải tình trạng nộp thiếu hoặc đáng lo ngại hơn là nộp thừa. Việc nộp thuế thường xuyên hơn khi bạn không có sẵn tiền mặt có thể rất khó khăn." Ông Adunse so sánh với hệ thống PAYE (Pay As You Earn) dành cho người làm công ăn lương có mức lương ổn định, và cho rằng thu nhập của người tự kinh doanh không giống như vậy. "Dự báo thu nhập có thể không chính xác nghiêm trọng," ông nói thêm, "HMRC đang cố gắng làm cho hai kịch bản rất khác nhau trở nên tương đương."

Quan điểm của HMRC và tác động đến cộng đồng người Việt tại Anh

Về phía mình, một phát ngôn viên của HMRC cho biết: "Việc phân bổ các khoản thanh toán thuế đều hơn trong suốt cả năm có thể giúp người nộp thuế tránh các hóa đơn trả một lần đột ngột và giảm nguy cơ mắc nợ thuế." Cơ quan này cũng thừa nhận rằng người tự kinh doanh và chủ nhà có thể có thu nhập dao động, và đó là lý do tại sao họ đang "tham vấn rộng rãi" để lắng nghe ý kiến về cách các cải cách tiềm năng có thể hoạt động hiệu quả. Đối với cộng đồng người Việt tại Anh, đề xuất này có thể mang lại cả thách thức và cơ hội. Nhiều thành viên trong cộng đồng đang hoạt động trong các lĩnh vực kinh doanh tự do như làm móng (nail salons), nhà hàng, dịch vụ xây dựng, hoặc các ngành nghề khác đòi hỏi sự linh hoạt và thường có thu nhập không cố định theo tháng. Việc phải nộp thuế hàng tháng dựa trên dự báo từ năm trước có thể gây áp lực lớn lên dòng tiền của họ, đặc biệt là trong những tháng kinh doanh chậm hoặc khi gặp phải những biến động bất ngờ. Việc chuyển đổi sang hệ thống mới cũng đòi hỏi người tự kinh doanh phải có kỹ năng quản lý tài chính cá nhân và doanh nghiệp tốt hơn, cũng như sự hiểu biết sâu sắc hơn về các quy định thuế. Tuy nhiên, nếu được triển khai một cách hợp lý và có sự hỗ trợ đầy đủ từ HMRC, việc phân bổ gánh nặng thuế đều hơn có thể giúp một số người tránh được áp lực tài chính khi phải đối mặt với các khoản thanh toán lớn hai lần mỗi năm. Điều quan trọng là cộng đồng cần theo dõi sát sao quá trình tham vấn và chuẩn bị các kế hoạch tài chính phù hợp để thích ứng với những thay đổi tiềm năng này.